Toelichting op de balans

In dit overzicht is op totaalniveau te zien wat gevoteerd is aan investeringen en inmiddels is uitgegeven, uitgesplitst in lopende investeringen en kredieten die dit boekjaar zijn afgesloten. De kolom 'Begroot vóór 2025' geeft het bedrag weer van de per 1 januari 2025 lopende investeringen.

Bedragen x € 1.000

In het onderstaande overzicht zijn de kredieten > € 500.000 opgenomen:

Bedragen x €  1.000

Onderstaande kredieten zijn > € 500.000 en in 2025 afgesloten.

Omschrijving (toelichting)

Onderstaand overzicht geeft inzicht in de voortgang van de vervangingsinvesteringen welke voor het jaar 2025 beschikbaar zijn gesteld bij het vaststellen van de begroting 2025.

Excel-tabel

Financiële vaste activa
Van het verloop van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2025 kan het volgende overzicht gegeven worden.                                                                                                               

Bedragen x € 1.000

Voorraden
De in de balans opgenomen voorraden worden gesplitst naar de volgende categorieën: 

Bedragen x € 1.000

Het geraamde eindresultaat per complex:

In onderstaand overzicht zijn de boekwaarden van de gronden meerjarig afgezet tegen het totaal van de balans en het totaal van de vaste activa.

Bedragen x € 1.000.000                                                                                                    

Per 31 december 2025 bedroegen de openstaande debiteuren € 3.225.000 (excl. de voorziening debiteuren). Op 1 maart 2026 stond hiervan nog € 1.176.000 open.  Dit openstaande saldo wordt hieronder uitgesplitst naar ouderdom. In de kolom van 2024 zijn vergelijkbare cijfers uit de vorige jaarrekening meegenomen.

Bedragen x € 1.000

In 2025 is er voor € 33.000 aan oninbare posten afgeboekt op dubieuze debiteuren. In 2024 bedroeg deze afboeking € 87.000. De voorziening dubieuze debiteuren  bedraagt per 31-12-2025 € 216.000. Dit is ruim voldoende om de oninbare bedragen op te vangen. 

Liquide middelen
Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten:

Bedragen x € 1.000

Overlopende activa
De post overlopende activa kan als volgt worden onderscheiden: 

Bedragen x € 1.000

Onder de overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen is een bedrag van € 212.000 begrepen met betrekking tot faciliterend grondbedrijf. Dit betreffen de nog te verhalen kosten op basis van afgesloten overeenkomsten.

De nog te ontvangen bedragen van EU, Rijk en overige overheidslichamen die ontstaan door voorfinanciering op specifieke uitkeringen, kunnen als volgt worden gespecificeerd:               

Bedragen x € 1.000

Tot het eigen vermogen van de gemeente wordt gerekend het totaal van de reserves per einde boekjaar én het resultaat over het jaar. Zowel algemene reserves als bestemmingsreserves worden tot het eigen vermogen gerekend. Uitgangspunt voor deze opvatting is dat alle reserves door de gemeente vrij aangewend kunnen worden, en dat eerder vastgestelde bestemming altijd door de raad kan worden gewijzigd.
Hierbij moeten we de kanttekening maken dat een niet onaanzienlijk deel van de reserves bestaat uit 'geblokkeerde reserves'. Deze reserves kunnen niet vrij worden aangewend zonder dat dit consequenties heeft voor de budgettaire positie van de gemeente.

Het eigen vermogen per 31 december is als volgt te specificeren:

Bedragen x € 1.000

De Algemene Reserve is in de loop van het boekjaar afgenomen met €3.000.000 tot circa € 21.800.000. Van de mutaties in de Algemene Reserve kan de volgende samenvatting worden gegeven:

Bedragen x € 1.000                                                                                                                                                                    

Onder het volgende overzicht van reserves zijn de mutaties nader gespecificeerd en toegelicht.

Het verloop van de reserves in 2025 wordt in het hierna volgend overzicht weergegeven:

Bedragen x € 1.000

911001 Algemene Reserve
In 2025 is voor €11.755.000 gestort in de algemene reserve. Belangrijkste post komt vanuit het raadsbesluit over de bestemming van het resultaat van de jaarrekening 2024 (raad 3 juli 2025). Het totaal van de onttrekkingen 2025 uit de algemene reserve is €14.765.000 Belangrijkste posten zijn: Voor de implementatie Koers Sociaal Domein €1.478.000, €2.227.000 voor aanvulling van de reserve Grondexploitatie tot €5 miljoen (raad 3 juli 2025),€1.150.000 als storting in de beleidsreserve, €9.600.000 als storting in de reserve GOL (raad 26 juni 2025). Verder zijn er nog 6 kleinere onttrekkingen voor in totaal €309.000.

915001 Reserve resultaat boekjaar
Het nog te bestemmen resultaat van de jaarrekening 2025 is in deze reserve opgenomen en bij vaststelling van de jaarrekening door de raad wordt over de resultaatbestemming hiervan besloten.

913005 Reserve Personeelsfeest
Deze reserve is bedoeld om elke 5 jaar een personeelsfeest te kunnen organiseren. Jaarlijks wordt daarvoor € 14.000 gestort in de reserve Personeelsfeest. 

913006 Egalisatiereserve ICT
De stand van de reserve was per 1 januari 2024 € 284.000. Deze reserve is opgezet om de fluctuerende lasten van ICT te egaliseren, waarbij de hoogte van de egalisatiereserve ICT is gemaximeerd op € 406.500 (jaarlijks investeringsbedrag). In 2025 is er geen mutatie in deze reserve doorgevoerd en daardoor is de stand per 31 december 2025 € 284.000.

913012 Reserve Onderwijshuisvesting
De reserve Onderwijshuisvesting is bedoeld om financiële middelen beschikbaar te houden voor incidentele uitgaven op het gebied van onderwijshuisvesting, zoals tijdelijke huisvesting of onvoorziene kosten. Zoals aangekondigd in  RIB 088-24 wordt de systematiek vanaf 2025 gewijzigd. De kapitaallasten worden voortaan structureel in de begroting opgenomen en niet langer onttrokken aan de reserve Onderwijshuisvesting. Dit betekent dat de reserve vanaf 2025 uitsluitend wordt ingezet voor incidentele lasten (bijvoorbeeld tijdelijke huisvesting) en dat er geen structurele stortingen meer plaatsvinden. Bij de vaststelling van de jaarstukken 2024 is besloten een bedrag van € 4.000.000 over te hevelen naar de Algemene Reserve. Voor toelichting wordt verwijzen naar pagina 2 van dit document.  Daarnaast is in 2025 een bedrag van € 204.000 onttrokken ten behoeve van de tijdelijke uitbreiding en huisvesting van de Koningsschool.

913014 Reserve GOA, gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid
De reserve bestaat uit rijks- en gemeentelijke middelen en is nodig om het onderwijsachterstandenbeleid te bekostigen. De vermindering van de reserve bedraagt
€ 325.000 (product 411 Lokaal onderwijsbeleid) conform NJB25|4.01 en € 330.000 (product 609 Jeugdwerk) inzake voortzetting NPO programma conform Kadernota 2024 (KN24 / A.16).

913017 Egalisatiereserve baggerplan
Deze reserve is bedoeld om de baten en lasten van het product afwatering en waterlossingen te egaliseren. In het kader van de Waterwet artikel 5.23 is de gemeente ontvangst- en afvoerplichtig met betrekking tot vrijkomend afval uit de waterpartijen. Het waterschap is de beheerder van de waterlopen.

913018 Reserve Monumenten en archeologie
De reserve is bedoeld om toekomstige uitgaven op het terrein van monumenten en archeologie te kunnen dekken. In 2025 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

913019 Reserve Sociale woningbouw 
De reserve is bedoeld voor het realiseren van (sociale) woningbouwprojecten in binnenstedelijke gebieden en Landgoed Driessen. In 2025 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

913020 Reserve Energiebesparende maatregelen huursector
De reserve is in 2009 gevormd (begrotingswijziging 2009/22) naar aanleiding van de geactualiseerde visie op het woonbeleid. De reserve is bedoeld als extra financiële stimulans voor de woningcorporaties en is gevormd ten laste van de reserve Sociale woningbouw. In 2025 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

913026 Reserve haven Waalwijk
Deze reserve is in 2013 gevormd conform begrotingswijziging 2013/11. De ontvangen DUB subsidie in het kader van het project havenontwikkeling is hierin gestort. In 2025 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

913027 Reserve Kerkvaartse haven
De reserve moet bezien worden in relatie tot mogelijke toekomstige ontwikkelingen. In 2025 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

913028 Reserve Duurzaamheidsfonds
In 2025 is € 55.000 gestort in verband met opbrengst recht van opstal en pacht, waarmee de reserve eind 2025 uitkomt op € 347.000.

913029 Reserve Sociaal domein
Conform het coalitieakkoord is in 2023 ten laste van de Algemene Reserve een bedrag van € 950.000 gestort. In 2023 is een bedrag van € 28.000 onttrokken voor onderzoekskosten en een bedrag van € 59.000 voor het transformatiebudget Koers Sociaal Domein. In 2024 is er een bedrag van € 114.000 onttrokken voor de transformatie curatief naar preventief en € 316.000 onttrokken voor de implementatie van de Koers Sociaal Domein. Zodoende resteerde er een bedrag van € 433.000 eind 2024. Conform plan is  een bedrag van € 200.000 onttrokken in 2025 en zal € 200.000 worden onttrokken in 2026 voor de locatie Kazerne conform besluitvorming raad 22 juni 2023. In 2025 is naar aanleiding van afspraken tussen de VNG en het Rijk door het kabinet besloten tot compensatie in de Septembercirculaire 2025 van de jeugdzorgtekorten over 2023 en 2024 . Voor Waalwijk bedraagt dit € 2,2 miljoen. Dit bedrag is gestort in de reserve sociaal domein en wordt ingezet als financiële buffer om incidentele schommelingen in de zorgvraag op te vangen, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt aan structurele beheersing van kosten middels de transformatieopgave SamenRedzaam. Hiermee ontstaat ruimte om noodzakelijke hervormingen zorgvuldig door te voeren. 

913033 Reserve ISV
In januari 2016 is de raad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot de besteding en bestemming van de resterende ISV gelden. Deze resterende middelen zijn gestort in deze reserve. In 2025 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

913036 Beleidsreserve
Op grond van het coalitieakkoord 2022-2026 is in 2025 € 1.150.000 vanuit de algemene reserve in de beleidsreserve gestort. 
In 2025 is in totaal voor € 757.000 onttrokken uit de beleidsreserve. De belangrijkste posten zijn: € 343.000 voor projectkosten en middelen Burgerbegroting, € 250.000 voor tijdelijke formatie vergunningverlening en € 130.000 voor transformatiebudget personeel.

913038 Reserve Invoering Omgevingswet
Conform begrotingswijziging 2019/25 is € 600.000 in deze reserve gestort. In 2020 is conform begrotingswijziging 2020/14 het saldo van de reserve Actualisatie bestemmingsplannen (ad. € 365.000) aan deze reserve toegevoegd. In 2023 is conform besluitvorming een bedrag van € 1,2 miljoen (ten laste van de Algemene Reserve) en € 100.000 (budget stedenbouwkundige visie) aan deze reserve toegevoegd. Op basis van de werkelijk verantwoorde kosten is in 2025 een bedrag van € 402.000 onttrokken.

913039 Reserve Schoenenkwartier
De onttrekking van in totaal € 207.000 bestaat voor 2025 uit de eerder door de raad besloten aanloopsubsidie vanaf de opening van het Schoenenkwartier van € 167.000 per jaar (voor de jaren 2022-2025). Daarnaast is € 42.000 onttrokken uit de reserve voor de vervanging van de inventaris. Zie verder raadsinformatiebrief 001-26.

913041 Reserve Duurzaamheid
In de begroting 2020 is deze reserve gevormd voor een bedrag van € 1.000.000. De reserve is gevormd voor extra taken op het gebied van verduurzaming, zoals grootschalige opwek, verduurzaming woningen en gemeentelijk vastgoed, klimaatadaptatie, warmtetransitie en de groene agenda.
Het in de decembercirculaire 2019 beschikbaar gestelde bedrag van € 240.000 voor verduurzaming is aan deze reserve toegevoegd.
Het in de meicirculaire 2022 beschikbaar gestelde bedrag van € 317.000 is conform besluitvorming in het Najaarsbericht 2022 aan de reserve toegevoegd.
In 2023 is ten laste van de Algemene Reserve een bedrag van € 250.000 toegevoegd voor de cofinanciering van Grote Oogst. In werkelijkheid heeft hiervoor nog geen onttrekking plaatsgevonden.
In 2025 is, op basis van eerdere besluitvorming, een bedrag van ongeveer € 63.000 onttrokken voor kosten die betrekking hebben op de Transitie Visie Warmte (TVW).

913050 Reserve bouwgrondexploitatie
De reserve Bouwgrondexploitatie is noodzakelijk om tegenvallers en risico’s bij de gemeentelijke grondexploitaties te kunnen opvangen. Bij de vaststelling van de kadernota 2011 is door de raad bepaald dat deze reserve minimaal € 5.000.000 moet bedragen. Een saldo beneden het minimum behoeft direct aanvulling. De hoogte van de reserve wordt jaarlijks in het kader van de Nota grondexploitatie heroverwogen.
Onderstaand de belangrijkste mutaties die in 2025 plaatsvonden:
Stortingen
Vrijval diverse verliesvoorzieningen en winstnemingen facilitaire projecten € 0,05 miljoen;
Vrijval verliesvoorziening Landgoed Driessen € 0,4 miljoen;
Winstneming Akkerlanen € 4,4 miljoen;
Werkbudget De Els opnemen in vastgestelde grondexploitatie € 0,05 miljoen;
Aanvulling vanuit AR jaarrekening 2024 € 2,2 miljoen.
Onttrekkingen
Diverse werkbudgetten € 0,14 miljoen;
Vennootschapsbelasting € 0,08 miljoen;
Diverse verliesvoorzieningen facilitaire projecten € 0,08 miljoen;
Voorziening voorbereidingskrediet Kerkvaartse Haven € 0,07 miljoen;
Correctie winstneming Afbouw Haven 1-6 € 0,04  miljoen;
Correctie winstneming Haven 8 West € 2,7 miljoen;
Correctie winstneming Haven 8 Oost € 1,2 miljoen;
Correctie winstneming Achter de Hoven € 0,03 miljoen.

913052 Reserve Cultuur
De reserve is gevormd door diverse ontwikkellocaties een bijdrage te laten doen om invulling te kunnen geven aan kunst. Door de gewijzigde voorschriften van de commissie BBV mogen geen stortingen meer plaatsvinden naar reserves vanuit complexen van het grondbedrijf, omdat dit gezien wordt als voortijdige winstafroming. Besloten is om de reserve in stand te houden voor de bekostiging van kunstobjecten. In 2025 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

913053 Reserve Parkmanagement
Tegenover deze reserve staat de deelneming van de gemeente Waalwijk in Parkmanagement BV. In 2025 heeft er geen mutatie plaatsgevonden.

913054 Reserve Ruimtelijke kwaliteit
Vanuit de structuurvisie is de reserve Ruimtelijke kwaliteit ontstaan. Het doel is ruimtelijke ontwikkelingen bij te laten dragen aan de ruimtelijke kwaliteit op de locatie, of in de directe omgeving of door een storting in deze reserve. In de anterieure overeenkomst worden de afspraken daaromtrent vastgelegd. In 2025 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

913055 Reserve Revitalisering Haven I t/m VI (herstructurering  Bedrijventerreinen)
Doel van deze reserve is het financieren van projecten die leiden tot revitalisering van delen van bedrijventerreinen. Het moet gaan om projecten die een directe meerwaarde bieden, als betrokken bedrijven en gemeente gezamenlijk bijdragen aan het opstellen en uitvoeren van de plannen. In 2025 heeft er geen mutatie plaatsgevonden.

913057 Reserve Mobiliteitsfonds
De reserve Mobiliteitsfonds is in 2013 gevormd.
Deze reserve zal ingezet worden ter dekking van de kapitaallasten van het GOL (Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat). Conform begrotingswijziging 2020/06 is het saldo van deze reserve toegevoegd aan een geblokkeerde reserve ter dekking van de kapitaallasten, die samenhangen met de kredietvotering voor de uitvoering van het GOL. Het resterende saldo van deze reserve moet beschikbaar blijven voor het afboeken van de boekwaarde van gronden die worden ingezet ten behoeve van de ontwikkeling van het GOL. Deze mutatie heeft nog niet plaatsgevonden.

913060 Reserve Stimuleringsfonds centrum Waalwijk
Met begrotingswijziging 2016/01 is ten laste van de reserve Bovenwijkse voorzieningen een bedrag van € 100.000 beschikbaar gesteld voor het centrum van Waalwijk. Dat is gestort in deze reserve. Daarnaast heeft met begrotingswijziging 2018/002 ten laste van de Algemene Reserve nogmaals een storting plaatsgevonden voor een bedrag van € 100.000. In 2025 heeft er geen mutatie plaatsgevonden.

913066 Reserve Onderhoud wegen
Op 12-9-2024 is door de Raad het beleidsplan onderhoud wegen vastgesteld. In het het voorstel is opgenomen om de reserve Onderhoud wegen om te vormen tot voorziening (planmatig) onderhoud wegen. De reserve Onderhoud wegen is in 2025 naar € 0 gebracht.

913067 Reserve Verduurzaming vastgoed energie
Deze reserve is gevormd om positieve resultaten van verduurzaming in te kunnen zetten voor andere verduurzamingsprojecten die niet tot een voordeel komen. In 2025 is een bedrag van € 22.000 gestort. 

913069 Reserve Integratie en huisvesting van noodverblijfsituaties
De reserve Integratie en huisvesting van noodverblijfsituaties is ingesteld naar aanleiding van de opvang van Oekraïense vluchtelingen. In de jaren 2022 en 2023 zijn via deze regeling meer middelen ontvangen dan daadwerkelijk zijn besteed. Het overschot is daarom toegevoegd aan deze reserve. In 2025 hebben zich meerdere mutaties voorgedaan. Ten eerste is een bedrag van € 91.000 aan de reserve onttrokken ten behoeve van de huisvesting van de doelgroep. Daarnaast is € 847.955 aan de reserve toegevoegd als gevolg van een positief resultaat op de opvang van statushouders, conform NJB25|6.01. Tot slot is een bedrag van € 152.000 gestort in de reserve vanuit de decembercirculaire 2024, bestemd voor de uitvoering van de spreidingswet en de dekking van zorgkosten voor ontheemden. Per saldo is de reserve in 2025 toegenomen.

913070 Reserve Cofinanciering herontwikkeling De Els en omgeving
In 2024 is conform besluitvorming ten laste van de Algemene Reserve een bedrag gestort van € 4 miljoen. Dit betreft cofinanciering voor de subsidieaanvragen (WBI en IW) voor de herontwikkeling van De Els. In mei 2025 is door de raad de exploitatieopzet voor De Els vastgesteld. In 2025 is het bedrag van € 4 miljoen onttrokken uit deze reserve en toegevoegd aan de verliesvoorziening voor het project De Els.

912005 Geblokkeerde reserve Aandelen Bouwfonds
De gemeente participeert in het stimuleringsfonds volkshuisvesting tot het bedrag van deze reserve. De vermeerdering in 2025 betreft de mutatie stimuleringsfonds. Deze wordt jaarlijks met het opstellen van de jaarrekening bepaald.

Geblokkeerde reserves
Alle overige geblokkeerde reserves zijn gevormd om de afschrijvingslasten te dekken van de bijbehorende investeringen. Jaarlijks worden de bedragen onttrokken ter grootte van de afschrijvingslast.

De voorzieningen t.b.v. de exploitatieverliezen grondexploitatie zijn niet opgenomen onder de voorzieningen, maar in  mindering gebracht op de boekwaarde van de complexen. Zie hiervoor (en voor een specificatie van de voorzieningen) de debetzijde van de balans, onder 'voorraden'. 
Hetzelfde geldt voor de voorziening wegens oninbaarheid van debiteuren. Deze is in mindering gebracht op de uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. 

Overeenkomstig het BBV wordt aan de voorzieningen geen rente toegevoegd. De voorzieningen per 31 december 2025 zijn als volgt te specificeren:

Bedragen x € 1.000

Hieronder zijn de aard en reden van de voorzieningen toegelicht, alsmede de belangrijkste mutaties. 

921004 Voorziening wethouders pensioenen APPA (= Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers)
Op grond van gewijzigde regelgeving is in 2015 een pensioenvoorziening voor wethouders gevormd. In de circulaire van 21 december 2015 is door het Rijk aangegeven op welke wijze de voorziening moet worden bepaald. Jaarlijks laat de gemeente een herberekening op basis van de dan geldende parameters (rekenrente en sterfteprognosetabel) uitvoeren door Proambt. Op basis hiervan wordt dan berekend wat de hoogte van de voorziening wethouderspensioenen moet zijn om aan de toekomstige pensioenverplichtingen te kunnen voldoen.
In 2025 is in verband met de overgang van het APPA-pensioen naar het ABP door onderzoeksbureau Montae in een landelijk onderzoek per gemeente in beeld gebracht wat de financiële consequenties daarvan zijn richting beoogd overgangsjaar 2028 (regeling APPA vervalt en pensioenen wethouders lopen dan voortaan via ABP). Gebleken is dat rekenregels voor de overgang naar het ABP anders zijn dan de tot nu landelijk toegepaste regels om de hoogte van de voorziening APPA te bepalen. Daarnaast heeft de commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) in december 2025 nog een stellige uitspraak over de (hoogte van) de voorziening APPA gedaan èn heeft het ministerie van BZK nog een circulaire uitgebracht om nu al de voorziening APPA op de benodigde hoogte per 1 januari 2028 te brengen. Op grond van het recente rapport van ProAmbt betekent dit voor de gemeente Waalwijk dat de voorziening APPA bovenop de geraamde bijstorting in de gewijzigde begroting 2025 van € 1.299.000 nog eens met € 1.019.000 verhoogd moet worden. Ook na deze bijstorting zijn / blijven er nog veel onzekerheden zoals mutaties in het verzekerdenbestand, de (mogelijke vrijval door wijziging in de) rekenrente, de dekkingsgraad van de ABP-pensioenen (122,2% per november 2025) en de einddatum waarop de daadwerkelijke overdracht aan het ABP plaatsvindt.
Rekening houdend met een onttrekking van € 284.000 in verband met pensioenverplichtingen 2025, stijgt de voorziening APPA in 2025 van € 2.685.000 met € 2.318.000  (per saldo) naar € 4.719.000. 

921034 tot en met 921060 Verliesvoorzieningen facilitaire projecten
Op basis van de jaarlijkse actualisatie van de facilitaire projecten zijn in 2024 diverse verliesvoorzieningen gevormd. Als blijkt dat per einde looptijd van een complex verliezen onafwendbaar zijn is ter grootte van dat verlies op eindwaarde een voorziening gevormd ten laste van de reserve grondexploitatie.

922004 Voorziening riolering
De voorziening riolering is ingesteld op basis van de regelgeving van het BBV.  In 2025 is € 743.000 gestort. Dat is het verschil tussen de werkelijke baten en lasten van het product riolering en de opbrengst rioolrechten. Het saldo per 31-12-2025 is afgerond € 4.371.000.

922006 Voorziening onderhoud gebouwen
De voorziening is ingesteld om het beheer en onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen op een voldoende niveau te kunnen uitvoeren en kosten daarvan te spreiden over meerdere jaren. De storting van € 1.313.000 is conform de begroting 2025. De onttrekkingen voor een totaalbedrag van € 896.000 betreffen de werkelijke lasten voor groot onderhoud. Het saldo per 31-12-2025 is afgerond € 2.487.000.

922007 Voorziening afvalstoffenheffing
De voorziening afvalstoffenheffing is ingesteld op basis van de regels van het BBV. Voor 2025 is € 665.000  gestort. Dat is het verschil tussen de werkelijke baten en lasten. Het saldo is per 31-12-2025 € 2.901.000.

922008 Voorziening verlofsparen
Vanaf 2022 kunnen medewerkers, conform CAO-afspraken, bepaalde verlofuren aanmerken als 'verlofspaaruren'.  Deze uren kunnen niet meer vervallen.  Aan de hand van de verlofuren zoals die per 31-12-2025 in beeld waren, is een berekening gemaakt om de hoogte van de voorziening te bepalen. Doordat meer medewerkers hun spaarverlof in 2025 hebben aangevuld, is in 2025 een extra storting van (afgerond) € 239.000 nodig. Daarnaast is door opname van spaarverlof in 2025 € 13.000 onttrokken aan de voorziening verlof sparen. Deze voorziening is in 2025 van € 860.000 met (per saldo) € 226.000 toegenomen tot € 1.086.000.

922009 Voorziening regeling vervroegd uittreden 
In de CAO gemeenten 2024-2025 is de regeling vervroegd uittreden (RVU) aangepast, waarbij het vereiste aantal dienstjaren is verlaagd van 43 naar 41 jaar. Op grond van de voorwaarden voor deze regeling is voor het eerst bij de jaarrekening 2023 berekend welke medewerkers wanneer een beroep op de regeling gaan doen. Inmiddels in de nieuwe CAO gemeenten 2025-2027 de RVU-regeling ingrijpend gewijzigd, waarbij deze vooral voor zware beroepen gaat gelden. Vooralsnog worden nu geen nieuwe deelnemers aan de RVU verwacht.  Tevens blijkt dat de bij de jaarrekening 2024 op peil gebrachte voorziening van € 158.000 voldoende is voor de onttrekkingen in 2025 (werkelijk € 97.000) en 2026 (prognose € 61.000).

922010 Voorziening Wegen
De voorziening Wegen is naar aanleiding van het beleidsplan Onderhoud wegen gevormd. Conform begroting 2025 is er € 1.232.000 gestort in de voorziening. De onttrekkingen voor een totaalbedrag van € 1.167.000 betreffen de werkelijke lasten vooronderhoud wegen. Het saldo per 31-12-2025 is afgerond € 64.000.

De onderverdeling van de in de balans opgenomen langlopende schulden is als volgt:

Bedragen x € 1.000 

In 2025 is circa  € 14,6 miljoen afgelost op leningen. Er zijn twee nieuwe leningen afgesloten met een looptijd van 10 jaar, voor een totaalbedrag van circa 21 miljoen. Over het boekjaar is ongeveer € 3,2 miljoen aan rente betaald op bovenstaande schulden. Voor een nadere toelichting op de rente, zie de paragraaf Financiering (en treasury).

Onder de vlottende passiva zijn opgenomen:

Bedragen x € 1.000

De kortlopende schulden kunnen als volgt worden gespecificeerd:

 Bedragen x € 1.000

De overlopende passiva kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Bedragen x € 1.000

Onder de overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate komen van de volgende begrotingsjaren is een bedrag van € 1.822.000 begrepen met betrekking tot faciliterend grondbedrijf. Dit betreffen vooruit ontvangen bedragen op basis van afgesloten overeenkomsten.

De in de balans opgenomen van EU, Rijk en provincies ontvangen voorschotbedragen voor specifieke uitkeringen die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren, kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Bedragen x € 1.000

Ultimo 2025 stond de gemeente garant voor de navolgende leningen:

Staat van gewaarborgde leningen
Bedragen x € 1.000

Staat van gewaarborgde geldleningen tbv Waarborgfonds sociale woningbouw (BNG/NWB)
Bedragen x € 1.000

Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) verleent borg voor leningen die corporaties aangaan. Bij de beoordeling van de financiële situatie van corporaties hanteert WSW een aantal ratio’s. Deze hebben zij ook afgestemd met de Autoriteit Woningcorporaties. Aan de hand van de ratio’s ontstaat een oordeel over de financiën van de betreffende corporatie.  De gemeente staat achtervang voor vier corporaties. De ratio's van de vier corporaties vallen allen binnen de normen.

Met ingang van 1 augustus 2021 is de systematiek m.b.t. de achtervang gewijzigd. Voor geborgde geldleningen onder de oude achtervangovereenkomsten, wordt de achtervangpositie nog steeds bepaald op basis van individueel geborgde geldleningen. Voor geborgde geldleningen onder de nieuwe achtervangovereenkomst wordt de achtervangpositie bepaald op basis van de nieuwe grondslag, zijnde een verdelingspercentage. 

RECHTEN:

A. Eigen bijdrage op grond van de Wmo
Een aanvrager van een voorziening en/of hulp in de huishouding in zowel zorg in natura als Persoonsgebonden budget (Pgb) is op grond van de Wmo een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacyredenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen.
Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de Wmo geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen. 

B. Vennootschapsbelasting (Vpb)
De grondexploitatie moet als een belaste activiteit voor de vennootschapsbelasting worden gezien. Over de jaren tot en met 2023 zijn definitieve aanslagen opgelegd. Over het jaar 2022 is naar aanleiding van bezwaar omtrent parkeren een nog te vorderen bedrag ad € 18.688.  Over de jaren 2024 en 2025 zijn voorlopige aanslagen opgelegd van respectievelijk € 116.317 en € 81.296 te betalen vennootschapsbelasting. Deze bedragen zijn onttrokken aan de reserve grondexploitatie. Op basis van de fiscale positie 2024 wordt een verlies verwacht over 2024, het bedrag betaald op de voorlopige aanslag ad € 116.317 zal naar verwachting worden terugontvangen. Middels carry back verliesverrekening zal het verlies uit boekjaar 2024 kunnen worden verrekend met het belastbare bedrag van 2023, wat resulteert in een teruggaaf over dat jaar van € 46.630. Het resterende verlies kan worden verrekend met 2025.

VERPLICHTINGEN:

C. Personele verplichtingen
Met het BBV is het verboden voorzieningen te vormen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Naast de voorzieningen verlofsparen en RVU (regeling vervroegd uittreden), (hiervoor toegelicht in het onderdeel voorzieningen) worden er geen posten op de balans opgenomen. De omvang van het restantverlof van medewerkers is 38.000 uur, welke een waarde van ongeveer 1,8 miljoen euro vertegenwoordigt. 

D. Grondexploitatie
In Landgoed Driessen fase I hebben nog twee ontwikkelaars een ontwikkelrecht op de door hen ingebrachte gronden; een bouwclaim. Door een discussie over één van deze bouwclaims is deze nog niet geformaliseerd in een overeenkomst.
Voor de andere bouwclaim geldt dat name de stikstofdiscussie ertoe heeft geleid dat er nog geen overeenkomst gesloten is. Daarmee blijft de situatie dat er nog sprake is van twee bouwclaims. We verwachten wel dat er in 2026 overeenkomsten worden gesloten. 

E. Overige
De gemeente heeft zich gecommitteerd aan diverse meerjarige inkoopverplichtingen. De belangrijkste in 2025 afgesloten overeenkomsten (naar verwachte uitgaven) met een significante meerjarige financiële impact zijn:
- Wmo-hulpverlening (raming € 25.500.000 aan uitgaven over looptijd overeenkomst);
- ‎Regiewerkzaamheden asfalt (raming € 500.000 per jaar);
- Locatiemanagement opvanghotel (€ 450.000 per jaar);
- Schoonmaakdienstverlening (€ 300.000 per jaar);
- OOR-havengebied (€ 300.000 per jaar).

Ook de meerjarige inkoopverplichtingen uit 2024 lopen nog door. Dit zijn:
- OOR-bestek Sprang-Capelle, Landgoed Driessen en Waspik: € 2.800.000 voor twee jaar;
- Regiewerkzaamheden verharding. De maximale waarde van de raamovereenkomsten is €3.000.000 in 4 jaar;
- Regiewerkzaamheden riolering, de maximale waarde van de raamovereenkomsten is € 2.790.000 in 4 jaar;
- EHRM Software en PSA-dienstverlening. De waarde hiervan is ongeveer € 200.000 per jaar. 

Ook de meerjarige inkoopverplichtingen uit 2023 lopen nog door. Dit zijn:
- Hoteldiensten ten behoeve van de tijdelijke opvang van statushouders en Oekraïense vluchtelingen (€ 14.716.000 aan uitgaven over looptijd overeenkomst van 2 jaar);
- Beveiligingsdiensten ten behoeve van de tijdelijke opvang van statushouders en Oekraïense vluchtelingen (€ 3.013.000 aan uitgaven over looptijd overeenkomst van 2 jaar);
- Levering elektriciteit gemeenten Waalwijk en Loon op Zand (€ 2.033.000 aan uitgaven over looptijd overeenkomst van 4 jaar).

Daarnaast lopen ook de meerjarige inkoopverplichtingen uit 2022 nog door:
- Uitzenden en detacheren (raming € 5.400.000 aan uitgaven over looptijd overeenkomst);
- Payroldienstverlening (raming € 6.000.000 aan uitgaven over looptijd overeenkomst).