Paragraaf 1. Lokale heffingen

Inleiding
Deze paragraaf bevat informatie over de WOZ (Waardering Onroerende Zaken) en de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen voor het jaar 2025. De volgende belastingen/heffingen worden door de gemeente Waalwijk opgelegd:
  • Onroerende-zaakbelasting (OZB)
  • Rioolheffing
  • Afvalstoffenheffing / reinigingsrechten
  • Hondenbelasting
  • Woonforensenbelasting
  • Verblijfsbelasting
  • Precariobelasting
  • BedrijvenInvesteringsZone (BIZ)
  • Overige heffingen en leges.
In deze paragraaf gaan wij in op de bovengenoemde belastingen en leges. Per belasting- of legessoort hebben wij de begrote opbrengsten en werkelijke resultaten opgenomen. Afwijkingen ten opzichte van de begroting worden toegelicht in financiële jaarrekening, onderdeel toelichtingen per beleidsveld.
Daarnaast is de hoogte van de tarieven vergeleken met de tarieven van de omliggende gemeenten Heusden en Oosterhout. Dat geeft een beeld van de belastingdruk in Waalwijk. Tenslotte besteden wij aandacht aan kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Daarbij geven wij aan wat de financiële gevolgen zijn van het gevoerde kwijtscheldingsbeleid.
 
Beleidsuitgangspunten 2025
Het uitgangspunt is dat de tarieven voor de gemeentelijke dienstverlening 100% kostendekkend zijn (o.a. afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges). Voor een eventuele correctie op inflatie, wordt gecontroleerd of dit niet leidt tot meer dan 100% kostendekking. Dit laatste is op grond van de Gemeentewet en de Wet Milieubeheer niet toegestaan. In het jaar 2025 hebben wij de tarieven volgens de wettelijke eisen vastgesteld. 

 

Onroerende zaakbelasting

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Onroerende zaakbelasting

De onroerendezaakbelasting (OZB) wordt geheven voor diegenen die op 1 januari gebruik maken en/of in het bezit zijn van een pand. Te onderscheiden zijn:

  • Gebruikersbelasting (niet-woningen): die wordt opgelegd aan diegene die de onroerende zaak gebruikt;
  • Eigenarenbelasting (woningen en niet-woningen): die wordt opgelegd aan de zakelijk gerechtigde (meestal de eigenaar) van een onroerende zaak.

Degene die op 1 januari van het belastingjaar de onroerende zaak in eigendom heeft en/of hiervan gebruik maakt, betaalt onroerende zaakbelasting voor het gehele jaar. De WOZ-waarde van de onroerende zaak vormt de basis voor de heffing. De waarde is via een WOZ-beschikking vastgesteld. De gemeente Waalwijk past tariefdifferentiatie tussen woningen en niet-woningen toe. Tariefdifferentiatie zorgt voor een evenwichtige lastenstijging tussen burgers en bedrijven.

Bedragen x €1.000
Belastingsoort Primaire begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025
PR061 OZB woningen -7.438 -7.535 -7.591
PR062 OZB niet-woningen -8.262 -8.144 -8.063

Rioolheffing

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Rioolheffing

Rioolheffing wordt geheven om de aanleg en de instandhouding van het gemeentelijk rioleringsstelsel te kunnen bekostigen. In het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) zijn voor de langere termijn de vervanging van de riolering en de onderhoudskosten aangegeven.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primaire begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025
PR707 Rioolrechten -5.275 -5.275 -5.232

Reinigingsrecht/afvalstoffenheffing

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Reinigingsrecht/afvalstoffenheffing

Op basis van de milieuwetgeving is de gemeente verplicht huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen en af te voeren. Bij de kostendoorberekening aan de inwoners hanteert Waalwijk het zogeheten diftarsysteem. De belastingplichtigen betalen, naast een vast bedrag, een bedrag per lediging. Belastingplichtigen met een minicontainer betalen daarnaast een bedrag per kilogram restafval of GFT-afval. Het tarief wordt jaarlijks vastgesteld aan de hand van de kosten, die in de begroting op het product ‘afvalverwerking’ zijn geraamd. Reinigingsrechten worden geheven voor het ophalen van het bedrijfsafval en het gebruik maken van gemeentelijke milieustraten. De opbrengst is afhankelijk van het aantal contracten dat partijen met de gemeente hebben afgesloten.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primaire begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025
PR703 Reinigingsrechtafvalstoffenheffing -4.889 -4.889 -5.228

Hondenbelasting

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Hondenbelasting

De hondenbelasting is een belasting die als algemeen dekkingsmiddel mag worden beschouwd. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat gemeenten niet in strijd handelen met de internationale discriminatieverboden als de opbrengst niet specifiek wordt aangewend ter bestrijding van de kosten van bevuiling door honden.  Jaarlijks wordt 33% van het totaal aantal huishoudens gecontroleerd op de aanwezigheid van honden.  Deze controles hebben diverse meldingen opgeleverd en leiden tot een hogere opbrengst. 

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primaire begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025
PR906 Hondenbelasting -255 -255 -305

Woonforensenbelasting

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Woonforensenbelasting

Woonforensenbelasting is een belasting die wordt geheven aan personen, die niet in de gemeente wonen en minimaal 90 dagen of meer van het belastingjaar voor zichzelf of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden. Een gemeente maakt kosten voor voorzieningen die door deze personen worden gebruikt, maar ontvangt hiervoor geen vergoeding uit het gemeentefonds.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primaire begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025
PR907 Forensenbelasting -14 -14 -10

Verblijfsbelasting

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Verblijfsbelasting

Verblijfsbelasting (voorheen toeristenbelasting) wordt geheven aan hotels, pensions, bed and breakfasts en aanbieders van overnachtingsplaatsen voor beroepsmatig verblijf, zoals de verblijfplaatsen voor arbeidsmigranten. De opbrengst van het deel van de heffing op beroepsmatig verblijf daalt, als arbeidsmigranten zich inschrijven in de gemeente. Op dat moment stijgt wel de bijdrage uit het gemeentefonds.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primaire begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025
PR905 Verblijfsbelasting -509 -509 -478

Precariobelasting

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Precariobelasting

Precariobelasting wordt geheven voor het gebruik van gemeentegrond. Hieronder valt het plaatsen van containers voor bouwwerkzaamheden, maar ook terrassen, reclame-uitingen langs of op de openbare weg en bijvoorbeeld lichtbakken aan winkels, die boven gemeentegrond hangen.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primaire begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025
PR916 Heffing precariorechten -116 -116 -119

BedrijvenInvesteringsZone (BIZ)

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - BedrijvenInvesteringsZone (BIZ)

De BIZ is een heffing voor ondernemers in het centrum van Waalwijk. De heffing betreft activiteiten in de openbare ruimte en op internet, die zijn gericht op het bevorderen van de leefbaarheid, veiligheid, ruimtelijke kwaliteit en/of economische ontwikkeling in het centrumgebied. Stichting BIZ heeft bijvoorbeeld groene aankleding, zoals bloombaskets, gerealiseerd en leegstaande panden aangekleed. De activiteiten zijn te vinden op www.bizwaalwijk.nl.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primaire begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025
6304035 BIZ (bedrijveninvesteringszone)) -273 -273 -247

Parkeerbelasting

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Parkeerbelasting

Op een aantal plaatsen binnen de gemeente is sprake van betaald parkeren. Met de parkeerbelasting kan direct worden gestuurd op het gemeentelijk parkeerbeleid. Het betaald parkeren heeft mede tot doel om de schaarse ruimte beter te gebruiken.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primaire begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025
PR207 Parkeervergunningenheffingen -1.337 -1.337 -1.779

Toelichting Parkeerbelasting

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Toelichting Parkeerbelasting

De parkeeropbrengsten zijn € 442.000 hoger dan begroot. Dit betreft een samenspel van factoren zoals het aantal bezoekers aan het centrum, het aantal activiteiten in het centrum en weersomstandigheden. Daarnaast is er in 2025 veel minder uitval geweest van parkeerapparatuur en is het niet meer mogelijk om gratis in het Promenadegebied te parkeren. Ook is het BTW regime van Parkeerterrein De Els-Zuid aangepast waardoor de opbrengst 21% hoger uitvalt.

Toelichting Omgevingsvergunningen

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Toelichting Omgevingsvergunningen

De opbrengst van de omgevingsvergunningen is € 1,2 miljoen hoger dan begroot. Naast dat er ongeveer 20% meer aanvragen zijn binnengekomen dan het jaar ervoor, zijn er ook enkele grote (soms langlopende) vergunningstrajecten afgerond. Zo zijn er in 2025 een hotel en diverse appartementencomplexen vergund die tot meer opbrengsten hebben geleid dan begroot. 

Kwijtscheldingen

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Kwijtscheldingen

Het kwijtscheldingsbeleid van de gemeente is in overeenstemming met de richtlijnen van het Rijk. In 2025 is tot een totaalbedrag van € 253.000 (2024: € 243.000) aan kwijtscheldingen toegekend.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Primaire begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Jaarrekening 2025
6615200 CIN: Kwijtschelding 273 273 253

Lokale lastendruk

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Lokale lastendruk

De lokale lastendruk is weergegeven in een bedrag per gezin. Het is het totaal van de gemeentelijke belastingen dat per huishouden jaarlijks aan de gemeente moet worden voldaan. Het begrip is in het leven geroepen om op landelijk niveau de effecten van de lokale heffingen voor de burger te kunnen vergelijken. Het betreft hier de onroerendezaakbelasting, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheid (COELO) stelt jaarlijks de ‘Atlas van de lokale lasten’ op. Die biedt inzicht in de ontwikkeling van de lokale lastendruk. Ook wordt onderzocht welke gemeenten de hoogste en laagste lasten hebben.
Nummer 1 (van de 342 gemeenten) heeft de laagste woonlasten. Bij de woonlasten voor eigenaren staat Waalwijk op plek 13 en bij de woonlasten voor huurders op plek 29. In Noord-Brabant staan de gemeenten Etten-Leur (7) en Tilburg (8) lager bij de woonlasten eigenaar. Bij de woonlasten huurder scoren de volgende gemeenten uit Noord-Brabant lager: Goirle (20),  Someren (6), Bernheze (13) en Asten (2).  

In onderstaand overzicht is te zien wat de lastendruk in 2025 voor een tweepersoonshuishouden met een eigen woning (WOZ-waarde € 400.000) was. Ook wordt een vergelijking gemaakt met vier vergelijkbare gemeenten.

 
  Heusden Oosterhout Loon op Zand Dongen Waalwijk
OZB (woningen) 461 403 660 453 391
Afvalstoffenheffing 249 323 342 363 246
Rioolheffing 258 288 230 203 202
Totaal 968 1.014 1.232 1.019  839
In het volgende overzicht is te zien wat de lastendruk bedroeg voor een bedrijf met een WOZ-waarde van € 600.000.
 
Voor de rioolheffing is de aanname gedaan dat het bedrijf niet meer dan 500 m3 water heeft geloosd op het riool.
 
  Heusden Oosterhout Loon op Zand Dongen Waalwijk
OZB eigenaren (niet-woningen) 1.416 1.483 1.560 1.772 1.346
OZB gebruikers (niet-woningen) 840 1.342 966 1.144 948
Rioolheffing 481 288 230 203 548
Totaal 2.737 3.113 2.756  3.119 2.842
 

Overzicht belastingopbrengsten 2018-2025

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Overzicht belastingopbrengsten 2018-2025

Hieronder een overzicht van de (belasting)opbrengsten van 2018 tot en met 2025 (basis jaarrekeningcijfers, bedragen x € 1.000). Deze cijfers zijn inclusief afwikkelingsverschillen voorgaande jaren. 

Belastingsoort 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
OZB 11.439 11.876 12.533 13.072 13.755 14.272 15.932 15.654
Hondenbelasting 211 212 221 249 255 274 293 305
Verblijfsbelasting (voorheen toeristenbelasting) 123 124 435 185 467 588 381 478
Woonforensenbelasting 11 14 8 9 8 9 13 10
Parkeerbelasting 742 749 690 719 1.158 1.452 1.319 1.779
Precario 128 78 90 70 126 123 125 119
BedrijvenInvesteringsZone (BIZ) 0 0 0 0 249 258 261 247
Reclamebelasting 74 67 75 73 0 0 0 0
Totaal 12.728 13.120 14.052 14.377 16.018 16.976 18.324 18.592
Overige heffingen 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Rioolheffing 3.456 3.531 3.676 3.906 4.178 4.496 4.965 5.232
Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten 3.589 3.637 3.835 4.716 4.730 4.713 5.020 5.228
Haven- en kadegelden 94 146 148 176 173 143 164 172
Grafrechten 335 343 369 378 344 419 245 377
Marktgelden 26 27 29 23 28 27 28 28
Leges publiekszaken 907 663 534 630 626 618 1.012 1.075
Leges omgevingsvergunningen 1.528 2.322 1.977 1.642 1.276 1.957 2.074 3.265
Totaal 9.935 10.669 10.568 11.471 11.355 12.373 13.508 15.377

Kostendekkendheid tarieven

Terug naar navigatie - Paragraaf 1. Lokale heffingen - Kostendekkendheid tarieven

In de volgende tabel wordt de kostendekkendheid weergegeven.

bedragen x € 1.000
Kostendekkendheid heffingen, retributies, leges Primaire begroting 2025 Rekening 2025
Afvalstoffenheffing
- Netto kosten 3.557 3.027
-Overhead en verrekeningen 1.388 1.336
- BTW 200 200
-Baten -4.889 -5.228
-Kostendekkendheid excl. inzet voorziening 95% 115%
- inzet voorziening -257 665
-Kostendekkendheid incl. inzet voorziening 100% 100%
Rioolheffing
- Netto kosten 2.921 2.721
-Overhead en verrekeningen 1.393 1.367
- BTW 400 400
-Baten -5.275 -5.232
-Kostendekkendheid 112% 117%
- inzet voorziening 561 743
-Kostendekkendheid incl. inzet voorziening 100% 100%
Grafrechten
- Netto kosten 632 667
-Overhead en verrekeningen (cf begroting) 368 368
-Baten -390 -377
-Kostendekkendheid 39% 36%
Haven- en kadegelden
- Netto kosten 623 659
-Overhead en verrekeningen (cf begroting) 140 140
-Baten -184 -172
-Kostendekkendheid 24% 21%
Marktgelden
- Netto kosten 71 51
-Overhead en verrekeningen (cf begroting) 32 32
-Baten -33 -28
-Kostendekkendheid 32% 33%
Leges fysieke omgeving (bouw)
- Netto kosten 1.457 2.511
-Overhead en verrekeningen (cf begroting) 1.066 1.066
-Baten -1.397 -3.298
-Kostendekkendheid 55% 92%
Leges dienstverlening (publiek)
- Netto kosten 490 474
-Overhead en verrekeningen (cf begroting) 1.067 1.067
-Baten -1.092 -1.075
-Kostendekkendheid 70% 70%