Beleidsveld 7 : Milieu, Gezondheid en Duurzaamheid

Omschrijving (toelichting)

We zorgen voor een gezonde en veilige leefomgeving door de kwaliteit van onder andere bodem, lucht en geluid te bewaken en waar mogelijk te verbeteren. We beschikken over actuele en toegankelijke milieu-informatie en ontwikkelen waar nodig beleid en maatregelen om de milieukwaliteit op een passend niveau te houden of te verbeteren.

Omschrijving (toelichting)

We zorgen dat milieuaspecten vanaf het begin worden betrokken bij ruimtelijke ontwikkelingen. Daarbij gaat het onder meer om geluid, externe veiligheid, bodem en lucht. We zorgen voor duidelijke beleidskaders en regels, zodat milieubelangen volwaardig worden meegewogen bij ruimtelijke keuzes en ontwikkelingen mogelijk zijn binnen een gezonde en veilige leefomgeving.

Omschrijving (toelichting)

De GGD Hart voor Brabant heeft diverse taken op het gebied van publieke gezondheidzorg. Ze bewaken, beschermen en bevorderen de gezondheid van de inwoners in onze regio, met speciale aandacht voor kwetsbare groepen. Dit omvat o.a. de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding, tuberculosebestrijding, reizigersadvisering, forensische geneeskunde, gezondheidsvoorlichting, medische milieukunde, toezicht op kinderopvang en de Wmo, seksuele gezondheid, gezondheidsbevordering en leefstijl, advisering van gemeenten, samenwerking met zorgverleners, begeleiding van statushouders, monitoring van gezondheid. 

Een klein deel van de taken binnen de publieke gezondheid worden bekostigd (16% van de totale subsidie) via het basis- en pluspakket. Er wordt gewerkt vanuit de Regionale nota Publieke Gezondheid Midden-Brabant 2024-2027. En het meerjarenbeleid van de GGD SamenSterker 2027-2030 ligt ter besluit (okt. 2026). Hierin zijn de volgende 3 thema's opgenomen:

1. Kansrijk opgroeien
2. Gezonde leefomgeving
3. Mentale veerkracht

In het kader van de integrale benadering sluiten deze drie pijlers vervolgens aan bij de onderdelen die zijn opgenomen in het Integraal Zorgakkoord (IZA), Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de landelijke nota gezondheidsbeleid 2025-2028.

Omschrijving (toelichting)

Sinds juni 2024 is suïcidepreventie wettelijk verankerd in de Wet publieke gezondheid (Wpg). Gemeenten zijn vanaf 1 januari 2026 verplicht om beleid te voeren dat aansluit op de Landelijke Agenda Suïcidepreventie.

Omschrijving (toelichting)

De basisfunctionaliteit laagdrempelige steunpunten (LSP) voor iedereen en in het bijzonder voor mensen met (ernstige of langdurige) psychische en/of sociaal-emotionele kwetsbaarheid en hun naasten.
De LSP’s hebben drie belangrijke doelen:

1. Mensen werken op eigen tempo aan zelfregie en herstel.
2. Als onderdeel van de sociale basis speelt het LSP een  rol in het vervullen van vroegsignalering, doorverwijzing naar andere partijen in het formele en informele netwerk en ontlasting eerstelijnszorg. Het ondersteunt de beweging van zorg naar gezondheid en versterkt regionale en lokale samenwerking.
3. Het draagt daarmee bij aan de doelen uit het IZA en AZWA, onder andere omdat inzet van zwaardere zorg en ondersteuning voorkomen kan worden.

Omschrijving (toelichting)

Sociaal verwijzen biedt in de kern ‘passende ondersteuning op de juiste plek’ en verbindt daarvoor het medisch en sociaal domein. De doelen voor achtereenvolgens inwoners, professionals in de eerstelijnszorg en professionals in het sociaal domein zijn:

1. Voor de inwoner: dat psychosociale problemen – en daarmee mogelijk samenhangende lichamelijke klachten – verminderen, doordat de inwoner met passende ondersteuning geholpen wordt. Daarmee verbetert het (mentale) welzijn en (sociale) veerkracht.
2. Voor de professionals in de eerstelijnszorg: patiënten met psychosociale problemen – op basis van sociaal-maatschappelijke oorzaken – toe te leiden naar passende ondersteuning. Zo wordt de oorzaak van de klacht aangepakt. De verwachting is dat de inwoner daardoor minder snel of minder vaak zal terugkeren bij de zorgprofessional. De eerstelijnszorgverlener kan zo meer tijd besteden aan medische zorg(vragen).
3. Voor de professionals in het sociaal domein: aansluiten bij de eerstelijnszorg, zodat inwoners worden toegeleid naar passende ondersteuning of voorzieningen. Daardoor verminderen klachten en/of zijn inwoners beter in staat tot zelfregie.

Omschrijving (toelichting)

Landelijk programma Kansrijke Start zet zich in op de 1e 1000 dagen van een kind in kwetsbare omstandigheden. Dit is de leeftijd van –10 maanden tot ongeveer 2 jaar. Ieder kind – ongeacht afkomst, achtergrond of woonplek – krijgt de mogelijkheid om gezond en veilig op te groeien. Juist in de zwangerschap en de eerste levensjaren wordt de basis gelegd voor latere gezondheid. Door vroeg te investeren in een stabiele, stimulerende omgeving en ondersteuning van ouders, verkleinen we gezondheidsverschillen en voorkomen we problemen op latere leeftijd. Gelijke kansen op gezondheid beginnen bij een goede (seksuele) gezondheid, gezond en voorbereid zwanger worden, de ontwikkeling in de buik, waar je wieg staat en de eerste jaren van het opgroeien.

Omschrijving (toelichting)

Overgewicht en obesitas ontstaan door een samenspel van biologische, sociale en omgevingsfactoren, waarbij leefstijlkeuzes worden beïnvloed door de omstandigheden waarin een kind opgroeit. Zo kan er sprake zijn van onvoldoende kennis over hoe gezonde leefstijlkeuzes te maken. Daarnaast kunnen onderliggende problemen een gezonde leefstijl in de weg staan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan medische, psychische en psychosociale factoren of sociaal-maatschappelijke problemen zoals schulden of werkloosheid. Voor een duurzame verandering is daarom meer nodig dan alleen ondersteuning gericht op voeding, beweging en slaap. Het hebben van overgewicht of obesitas brengt niet alleen fysieke gezondheidsrisico’s met zich mee, maar kan ook het welbevinden aantoonbaar negatief beïnvloeden; tijdige herkenning is belangrijk om het risico op negatieve sociale en mentale gevolgen te beperken.

Het doel van de ketenaanpak is dat het gewichtsgerelateerde gezondheidsrisico (GGR) afneemt en de kwaliteit van  leven voor mensen toeneemt. De ambitie is dat er in 2030 voor elke volwassene en kind met overgewicht en obesitas een passend en samenhangend zorg- en ondersteuningsaanbod is en hiervoor een sluitend netwerk in alle regio’s is geïmplementeerd. Om het doel te bereiken is de aanpak ingericht als ketensamenwerking tussen  partners uit zorg en sociaal domein, waarbij professionals uit beide domeinen goed met elkaar samenwerken, afstemmen en gericht doorgeleiden of doorverwijzen.

Omschrijving (toelichting)

Valongevallen bij ouderen vormen een ernstig en toenemend probleem. Jaarlijks belanden 119.000 ouderen (65+) door een val op de Spoedeisende Hulp (SEH). De gevolgen van een val zijn enorm, zowel in persoonlijk leed als in medische kosten. Het doel is het valrisico van 65+ers te verminderen door het aanpakken van de risicofactoren en het afvlakken van de stijgende lijn.

Met het GALA is vastgelegd dat uiterlijk op 1 januari 2024 in elke regio gestart zou worden met de inrichting van de ketenaanpak valpreventie. Uitgangspunt daarbij was het zorgen voor een landelijk dekkend en toegankelijk ketenaanbod voor de mensen uit de doelgroep. Toegankelijkheid van het ketenaanbod houdt in dat risico’s vroegtijdig worden gesignaleerd en inwoners tijdig een passend (domeinoverstijgend) aanbod krijgen. In het GALA is ook de doelstelling afgesproken tussen zorgverzekeraars, gemeenten en VWS dat per 2023 jaarlijks 14% van alle thuiswonende ouderen (65+) een risico-inschatting (d.m.v. een Valrisicotest) krijgt.

Per 2023 volgt tevens jaarlijks 3% van alle thuiswonende ouderen (65+), waarbij verhoogd (matig en hoog) valrisico is vastgesteld, een erkende valpreventieve beweeginterventie. Deze inzet is noodzakelijk om de potentiële besparingen, onder andere binnen de Zvw, te kunnen realiseren. Dit is ook de minimale inzet om te komen tot minder meer druk op de zorg, waaronder SEH-bezoeken naar aanleiding van een val.

Omschrijving (toelichting)

In 2027 werken we aan een klimaatbestendige en biodiverse leefomgeving, waarbij Europese en nationale wet- en regelgeving leidend zijn. We volgen de ontwikkelingen op het gebied van klimaatadaptatie, water, groen en biodiversiteit en vertalen deze waar nodig naar gemeentelijk beleid en uitvoering. Daarbij worden groen en water zoveel mogelijk in samenhang benaderd en meegenomen bij ontwikkelingen in de openbare ruimte.

Omschrijving (toelichting)

Na de implementatie van het op 14 september 2024 vastgestelde grondstoffenbeleid, stap 2 wordt ingezet op het verder verminderen van de gemiddelde hoeveelheid restafval per inwoner. De ambitie blijft om maximaal 45 kg restafval per inwoner per jaar te realiseren.

Omschrijving (toelichting)

De gemeente geeft het goede voorbeeld. Schoon en emissieloos bouwen leidt tot een verlaging van de CO2 uitstoot. Een duurzaam inkoop en aanbestedingsbeleid draagt bij aan het verlagen van de CO2-uitstoot en het verminderen van de inzet van schaarse grondstoffen.

Omschrijving (toelichting)

We werken aan een energievoorziening waarin duurzame energie een steeds belangrijkere rol speelt. Daarbij zoeken we naar een goede balans tussen energieopwekking, wonen, economie, landschap en leefomgeving. Voor Waalwijk betekent dit dat we de ontwikkeling van duurzame energieopwekking verder brengen en daarbij kansen voor lokale betrokkenheid en participatie benutten.

Omschrijving (toelichting)

Een betrouwbare energie-infrastructuur is een belangrijke voorwaarde voor woningbouw, economische ontwikkeling en verduurzaming. De beschikbare netcapaciteit staat onder druk. We zetten daarom in op een betere benutting van de bestaande infrastructuur en op oplossingen die de energievraag, duurzame opwek en opslag beter met elkaar verbinden.

Omschrijving (toelichting)

Energiebesparing is de eerste stap in de energietransitie. We zetten daarom in op het verminderen van het energiegebruik en het verduurzamen van woningen, andere gebouwen en gemeentelijk vastgoed. Energie besparen betekent minder energiekosten. Daarmee draagt dit ook bij aan het tegengaan van energiearmoede.

 We ondersteunen inwoners, VVE's, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij het nemen van energiebesparende maatregelen. Dit doen we onder andere door informatie en advies, ondersteuning bij isolatie en verduurzaming en het faciliteren van collectieve initiatieven. Daarbij benutten we beschikbare landelijke middelen en regelingen en kiezen we voor een aanpak die haalbaar en betaalbaar is.