Overzichten van lasten en baten

Uit bovenstaand overzicht blijkt een negatief resultaat 2027 van € 824.000. Dit saldo is zonder rekening te houden met het effect van incidentele baten en lasten. 

Algemeen bij deze toelichting voor de Begroting 2027 Waalwijk

De in het overzicht incidentele baten en lasten opgenomen posten worden één voor één toegelicht, behalve die lager zijn dan € 75.000; dit is zo ook opgenomen in onze Financiële verordening 2026.  

A.    Budgettair neutrale incidentele lasten en baten

Mutaties Grondexploitatie
De lasten en baten grondexploitatie zijn bepaald door de jaarschijven 2027 - 2030 van de in de Jaarstukken 2025 bijgestelde grondexploitaties op te tellen. Jaarlijks wordt gelijktijdig met het opstellen van de jaarrekening een Nota grondexploitatie opgesteld. Hierin wordt een financieel inzicht gegeven in de lopende en mogelijk ook toekomstige complexen binnen de grondexploitatie.

Incidentele lasten gedekt uit reserves
In de begroting zijn incidentele lasten opgenomen die gedekt worden uit (incidentele) bijdragen vanuit reserves. Het betreft posten die gedekt worden uit de algemene reserve, de reserve grondexploitatie, de reserve Omgevingswet, de reserve onderwijshuisvesting (tijdelijke huisvesting), de reserve monumenten en archeologie, de reserve sociale woningbouw en de beleidsreserve. 

B.    Overige incidentele lasten en baten (met effect op structureel saldo)

Beleidsveld 0: Bestuur en Ondersteuning

Onderzoek maatschappelijke voorzieningen en vastgoedportefeuille
Voor het uitvoeren en uitwerken van het onderzoek naar maatschappelijke voorzieningen en vastgoedportefeuille is gedurende drie jaar externe inhuur nodig.  Gezien de omvang van de portefeuille en de benodigde analyse en uitwerking is hiervoor een periode van circa drie jaar voorzien (€ 75.000 per jaar).

Beleidsveld 2: Verkeer, Vervoer en Waterstaat

Onderzoek onveilige verkeerssituaties
In 2027 wordt er een onderzoek uitgevoerd naar onveilige verkeerssituaties. Hiervoor wordt € 75.000 aan onderzoeksbudget beschikbaar gesteld.

Beleidsveld 6: Sociaal domein

Onderzoek naar maatwerkarrangementen
In 2027 wordt eenmalig € 150.000 beschikbaar gesteld voor een onderzoek naar maatwerkarrangementen die bijdragen aan de zelfredzaamheid, participatie en financiële veerkracht van inwoners.

Implementatieplan Samen Redzaam
De implementatie van de koers sociaal domein is uitgewerkt in het implementatieplan ‘Samen Redzaam’ 2024-2027. Met deze beweging beogen we de sociale basis te versterken, de samenredzaamheid te vergroten en ook de afhankelijkheid van hulpverleners en zorg te verkleinen zodat het sociaal domein in zijn geheel beheersbaar blijft, en de zorg toegankelijk voor die mensen die dat echt nodig hebben. Voor de implementatie van de Koers zijn incidentele middelen beschikbaar.

Beleidsveld 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Onderzoek extra ontsluiting Landgoed Driessen
In 2027 en 2028 is er eenmalig budget beschikbaar om te onderzoeken of er een extra ontsluiting bij Landgoed Driessen kan worden gerealiseerd.

Invoering Omgevingswet
De in de meerjarenbegroting geraamde bedragen voor de omgevingswet bestaan uit een structureel deel (€ 0,28 mln) en een incidenteel deel (€ 1,8 mln in 2027, € 1,7 mln in 2028, € 1,15 mln in 2029 en  € 0,75 mln in 2030). In bovenstaande tabel zijn de incidentele bedragen opgenomen. In 2027 wordt € 1,8 mln en in 2028 € 0,85 mln gedekt uit de reserve invoering omgevingswet. Dit is opgenomen onder "incidentele lasten gedekt uit reserves". Het incidentele budget heeft betrekking op het actualiseren van de door de raad vastgestelde omgevingsvisie, het inrichten van het beleidshuis en het opstellen van omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan. Naar verwachting is de actualisatie (inclusief opstellen meetbare indicatoren) eind 2028 afgerond. Het beleidshuis moet gaan zorgen voor een structuur die de samenhang borgt tussen beleid, uitvoering en besluitvorming. Deze werkzaamheden zijn naar verwachting eind 2027 afgerond. Op basis van het transitieplan zouden de werkzaamheden om te komen tot 1 definitief omgevingswet-proof omgevingsplan eind 2031 moeten zijn afgerond.

Overige
De overige incidentele baten en lasten die hierboven in de tabel staan zijn lager dan € 75.000 en worden zodoende conform onze Financiële verordening niet toegelicht.

Overzicht mutaties structurele reserves

Algemene reserve
Het surplus van de algemene reserve is dat deel dat niet nodig is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit). Van dit vrij besteedbare deel (surplus) kan een gemeente met ingang van 1 januari 2024 jaarlijks maximaal 10% inzetten voor het dekken van structurele lasten. Met de voorwaarde dat de solvabiliteit groter of gelijk is aan 20% en blijft. Daarnaast moet het weerstandvermogen voldoende zijn. 
In de Begroting 2027 zetten we een deel van de algemene reserve in, te weten € 300.000. We voldoen aan de voorwaarde dat de solvabiliteit groter of gelijk is aan 20%, deze is namelijk afgerond 24% in 2027 en 21% in 2030. Ook het weerstandvermogen is voldoende, de gemeente Waalwijk beschikt over een gezonde financiële positie. Voor de volledige gegevens van de solvabiliteit en weerstandvermogen wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandvermogen en Risicobeheersing.