We willen dat alle inwoners van de gemeente Waalwijk (sociaal) veerkrachtig zijn. Er zit enorm veel kracht in de Waalwijkse samenleving. Als gemeente willen we daar met onze inzet gericht op bestaanszekerheid, publieke (mentale) gezondheid, gelijke kansen en zorg en veiligheid een actieve bijdrage aan leveren. Daarom hebben we in 2024 gekozen voor een nieuwe koers – want ondanks al onze inspanningen van de afgelopen jaren neemt de zorgvraag van onze inwoners toe, worden problemen complexer en zijn er onvoldoende mensen om die zorg ook daadwerkelijk uit te voeren. Het moet anders, en dat kan ook: door nóg meer gebruik te maken van de kracht van onze inwoners, en door dingen anders te organiseren; slimmer, dichterbij en samen met onze professionele partners én onze inwoners.
Deze nieuwe koers is uitgewerkt in het implementatieplan ‘Samen Redzaam’ 2024-2028. Daarmee geven we vorm aan de transformatie van het sociaal domein: we sluiten nóg beter aan bij de kracht van onze samenleving. We ontwikkelen met, voor en door inwoners voorzieningen en activiteiten, toegankelijk voor iedereen. En voor wie dat niet genoeg is, bieden we maatwerk: we blijven als gemeente de toegang tot jeugdhulp, Wmo, schuldhulpverlening en lokale minimavoorzieningen.
Dit doen we zo dichtbij mogelijk. We werken vanuit het inwonersperspectief en daarvoor is burgerparticipatie en het versterken van de samenhang in buurten en wijken van belang. We ontwikkelen een integrale aanpak vanuit het sociaal domein. Daarvoor maken we gebruik van de tredestructuur, waarbij we trede 1, 2 en 3, de indicatievrije ondersteuning, zo stevig mogelijk neerzetten. Zorg met een indicatie (trede 4) wordt hierdoor steeds minder nodig. Zo houden we deze zorg ook in de toekomst beschikbaar voor mensen die dat nodig hebben.
In het coalitieakkoord 2026-2030 geeft de coalitie aan het programma Samen Redzaam voort te zetten. De coalitie gelooft in een samenleving waarin mensen naar vermogen meedoen, omzien naar elkaar en steun krijgen als dat echt nodig is. Niet de overheid staat centraal, maar inwoners, gezinnen, jongeren, verenigingen en werkgevers. De overheid is betrouwbaar, nabij en rechtvaardig: zij helpt waar nodig, stimuleert waar mogelijk en trekt grenzen waar passend.
Preventie, eigen verantwoordelijkheid, samenredzaamheid en maatwerk vormen daarbij het fundament. De coalitie kiest voor een sociaal beleid dat uitgaat van vertrouwen in mensen, versterking van gemeenschappen en een overheid die helder kiest. Niet alles voor iedereen, maar de juiste steun op de juiste plek. Sociaal waar het moet, nuchter waar het kan. De coalitie vertaalt dit in “De kracht van het kunnen". Deze uitgangspunten sluiten aan bij Samen Redzaam en vragen mogelijk om enkele aanscherpingen. We gebruiken 2027 om dit vorm te geven.
Ambities Transformatie Sociaal Domein
Met de vaststelling van het implementatieplan ‘Samen Redzaam’ zijn de volgende ambities en doelen vastgesteld:
Ambitie: We versterken de sociale veerkracht van onze inwoners en gemeenschappen/samenleving.
Doelen:
- De sociale veerkracht van inwoners neemt toe vanaf het moment van de nulmeting in 2024.
- De sociaal economische status van de aandachtswijken in Waalwijk is in 2026 toegenomen ten opzichte van de SES-WOA score van het CBS in 2021.
- Inwoners nemen de regie in het versterken van de sociale veerkracht van de eigen leefomgeving.
In 2027 hebben we vanwege het coalitieakkoord 2026-2030 een aantal doelstellingen en activiteiten toegevoegd met betrekking tot statushouders, internationale medewerkers, arbeidsdeelname en financiële zelfredzaamheid.
Ambitie: We vergroten de impact die we maken voor onze inwoners en gemeenschappen.
Doelen:
- We kennen onze inwoners, buurten en wijken en we passen in gezamenlijkheid het aanbod continu aan op hun behoefte.
- Er is continuïteit in de activiteiten voor alle inwoners en in de aanwezigheid van professionals in de wijken.
- Onze sturing is gericht op het effect dat de inzet heeft voor onze inwoners.
Ambitie: De integrale inzet op preventie leidt tot beter passende ondersteuning en zorg.
Doelen:
- We hebben een dekkend ondersteuningsaanbod in de sociale basis en indicatievrije ondersteuning (trede 1, 2 en 3).
- De ondersteuning die we bieden creëert zo min mogelijk afhankelijkheid van professionals.
- Voor inwoners die enkel zorg kunnen ontvangen op basis van een indicatie en waar het gaat over een langdurige zorgvraag wordt actief gestuurd op inzet vanuit de Wlz.
De ambities staan vast en zorgen ervoor dat we koersvast zijn en blijven. We zijn ervan overtuigd dat deze ambities bijdragen aan een gezond en gelukkig leven. De doelen dragen bij aan deze ambities. Deze zijn flexibeler. Op basis van monitoring kunnen we onze inzet bijstellen en indien daar aanleiding toe is, kunnen we ook onze doelen bijstellen. Dit is een continu proces, zodat we kunnen leren wat werkt en ruimte geven aan de kracht van de samenleving. Het vraagt tijd, consistentie en samenwerking om tot structurele verandering te komen.
Kanteling Zorgbudget (Trede 4)
In de begroting 2026 zijn we gestart met de kanteling van een deel van het zorgbudget, conform de value cases 18- en 18+. Op dit moment wordt een deel van dit bedrag ingezet voor de indicatievrije dagbesteding en het Stevig Lokaal Team. Er is ook een deel dat nog niet is ingezet. De reden hiervoor is dat de organisatie niet snel genoeg mee kan veranderen met de doelstellingen uit de value cases. Daarom stellen we voor om de kanteling van het zorgbudget met 1 jaar te vertragen. Dat betekent dat we in deze begroting geen voorstel doen voor een aanvullende kanteling van het zorgbudget bovenop het bedrag dat vorig jaar is gekanteld. Daarnaast zien we dat de programmasturing minimaal 1 en mogelijk 2 jaar langer nodig blijft. Hiervoor doen we wel een verzoek in deze begroting.
Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA)
Het AZWA is een inhoudelijke aanvulling en financiële opvolger van het GALA en de SPUK voor de periode na 2026. Het AZWA is zowel regionaal als lokaal en betreft hoofdzakelijk activiteiten die vallen onder beleidsveld 7.
Het ontwikkelen van basisfunctionaliteiten is een onderdeel binnen het AZWA. Binnen de ontwikkeling hiervan dienen gemeenten in te zetten op het realiseren van een regionaal dekkend aanbod in 2030 van de basisfunctionaliteiten: laagdrempelige steunpunten voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen, sociaal verwijzen, kansrijke start (integrale gezinspoli en nu niet zwanger), overgewicht en obesitas (kinderen en volwassen) en valpreventie. Binnen beleidsveld 6 en als belangrijk onderdeel binnen het programma Samen Redzaam valt het realiseren/doorontwikkelen van een steunpunt voor mensen met een ernstige psychiatrische aandoening.
